“Dus zien jullie hoe door die koolstofopname van planten dit hele leven mogelijk is gemaakt?”
Ik sta bijna te dansen voor de klas. Dit is echt mijn favoriete onderwerp: fotosynthese. Alles komt hier samen. Fotosynthese is voor het leven wat het wiel is voor de auto-industrie. Bijna elke les kan ik ophangen aan fotosynthese, of het nu gaat om evolutie, het menselijk lichaam of het klimaat. Fotosynthese is het grote mirakel.
Glimlachend kijk ik de klas aan. Ik heb net een volledig schoolbord ondergekalkt om aan te geven hoe de verbranding van voedsel en de koolstofopname van planten een kringloop vormen. Mijn stem is hees en ik heb zweet onder mijn oksels. Ze móeten dit wonder zien. Dan zien ze de wereld anders.
Een vinger gaat omhoog. Mijn hart maakt een sprongetje. Zou hij het verband met ademhaling zien? Of met het klimaatprobleem?
Ik knik naar de leerling die ik net heb gemaand zijn capuchon af te doen, en ik ben één en al oor.
“Komt dit op de toets, meneer?”
Mijn schouders zakken. Ik knik instemmend. Pas nu valt me op dat zijn capuchon weer op is.
“Ja, dit komt op de toets. En doe jij je capuchon weer af?” zeg ik, enigszins teleurgesteld.
Schrijven en onderwijzen hebben iets gemeen: je hebt geen idee hoe iets landt totdat je feedback krijgt. Je vertelt iets, deelt iets, maar weet niet wat er aan de andere kant gebeurt. Tuurlijk, je geeft toetsen, maar daar is het je niet om te doen. Verwondering — daar gaat het om. Kunnen mijn leerlingen zich straks verwonderen?
Soms moet ik denken aan de filosoof Ivan Illich, die stelt dat een schoolsysteem kinderen conditioneert om afhankelijk te zijn van instituten. Hij wil af van een systeem dat kinderen leert wat ‘goed’ en ‘fout’ is.
Het voelt alsof ik leerlingen door een hoepel laat springen, als 25 gezichtjes me neutraal aankijken terwijl ik me in het zweet werk. Het is absoluut niet zo dat ze niet geïnteresseerd zijn — dat merk je pas later, als je wordt bedankt of als leerlingen zeggen dat ze je een fijne leraar vonden.
Maar in de wereld van nu draait alles om cijfers. We moeten kunnen meten. Enquêtes tonen wie een goede leraar is. Lonen bepalen wie succesvol zijn. Likes tonen wie een goede schrijver is. Het gaat om specialistische kennis, niet om brede kennis — waardoor de helft aan je voorbijgaat.
Maar verwondering laat zich niet meten. Mijn stelling is: ‘Als iets je niet interesseert, heb je je er niet echt in verdiept of heb je het nog niet begrepen.’
Verwondering is overal — als je leert kijken.
remcoschrijft 
Plaats een reactie